Një përrallë e vërtetë!

 Le të kthehemi dhe një herë tek vogëlushët e klasës së parë, tek brezi i së ardhmes – se ne rinia e sotme jemi krejt të pafuqishëm për të rezistuar, dhe me rezistencë kuptojmë ndalimin e keqbërjes shtetërore dhe jo thjesht shprehjen e fjalës së lirë (edhe pse fjalën e lirë e kemi, ajo vështirë se nxit reagimin e shqiptarëve).

Kur të rriten vogëlushët, kur të bëhe burra, le ta zemë në vitin 2033, cfarë do lexojnë në internet (një studim amerikan parashikon që pas 20 vitesh nuk do ketë me shtyp të shkruar) për datën 14 Shtator 2009? A do ketë hyrë në histori si dita e parë e shkollës së 50000 vogëlushve, dita e parë e së ardhmes së tyre, apo do kujtohet si dita e fundit e shpresës së shqiptarëve të asaj kohe për shtet ligjor dhe për politikë të moralshme.
Çfarë mund të thuhet tjetër?
 Në 14 shtator 2009 njeriu më me fat u shpall Z. Fatmir Mediu, në atë ditë  ministër taze i Mjedisit, më herët  ministër i Mbrojtjes (i dorëhequr për çështje morale), sot (2033) ministër i arsimit.
Në 14 shtator 2009, njeriu më hipokrit u shpall Z. Fatmir Mediu sepse avokatët e tij paradite kërkojnë pezullimin e çështjes gjyqësore për shkak të imunitetit, dhe pasi ja arrijnë kësaj, mbasdite kërkojnë nga gjykata të gjejë mundësi për  vazhdimin e çështjes, ndërkohë që vetë Z. Fatmir Mediu e konsideron veten pa imunitet.
Më tej, 14 shtator 2009 njerëzit më të fuqishëm dhe të pushtetshëm u shpallën Z. Sali Berisha, Z. Fatmir Mediu dhe Z. Lulzim Basha… po ndalojmë këtu për të bërë paksa më sportive renditjen. Tre muskultierët!
14 shtator 2009 institucioni më antipopullor i Republikës u shpall Gjykata e Lartë ose Gjykata Supreme (na pëlqen kjo fjalë, tingëllon si hyjnore); ndërsa institucioni më i paaftë Prokuroria e Përgjithshme, dhe kjo në rastin më të mirë, se mund të kemi dhe një variant tjetër për prokurorinë si p.sh. “e kapur”, e korruptuar, por këtë koha do e tregojë .
14 Shtator 2009, Media (se mos ngatërroheni, nuk thamë Mediu) bën detyrën e saj të zakonshme, misionin e saj për të informuar popullin, sovranin që i dha imunitetin Z. Fatmir Mediu. Populli jonë është bujar. Ja që dhe ne shqiptarër, kemi ca vlera, nuk jemi krejt pa gjë.
14 shtator 2009, njeriu më i varfër, i varfër  në shpirt, u shpall … e gjeni dot?… mirë po j’ua themi: Z. Fatmir Mediu. Njeriu më cinik Z. Fatmir Mediu, ish ministër i mbrojtje (i dorëhequr për çështje morale).
14 shtator 2009, njeriu më konstitucionalist Z. Bamir Topi.
14 shtator 2009, njeriu më frikacak, Ne, Populli.
14 shtator 2009, etj., etj.
***
Në këtë reagim të shkurtër tonin nuk donim të ndaleshim në detaje konkrete apo juridike të çështjes së zotit Mediu (edhe ne e pranojmë konceptin e prezumimit të pafajsisë), se ajo  është trajtuar gjerësisht nga mediat dhe analistët profesionistë. Ne thjesht donim të jepnim reagimin e një qytetari të thjeshtë, reagim që proteston për shmangien nga procesi gjyqësor i Z. Fatmir Mediu, si rasti më i rëndë, se edhe Z. Lulëzim Basha pati të njëjtin fat.
Së fundi, shpresojmë që Z. Fatmir Mediu, tashmë si Ministër i Mjedisit do japi kontributin e tij në pastrimin e zonës së Gërdecit nga pluhuri i vdekjes. Në këtë mënyrë, lan dhe mëkatin e tij – jo ligjor – atë moral e kemi fjalën, dhe opinioni publik shqiptar, populli (përveç elektoratit Republikan që e ka kaluar këtë etapë më herët),  do e fali Atë, Zotin Fatmir Mediu, ish ministrin e mbrojtjes, ose më saktë do e varrosi thellë në harresë… sepse fatkeqësisht nuk kemi as edhe një shpresë që, populli do ngrihet në protestë apo reagim shoqëror, thjesht kujtojmë këtu ato pak protesta, të trishta në pjesëmarrje dhe vazhdimësi, në javët e para pas vaktit të parë të Gërdecit!!!
Mirupafshim i dashur lexues. E  nëse ti je dakort me ne, mundohu të “bindësh” edhe ndonjë tjetër, e ai tjerti një tjetër, e kështu me radhë, derisa të bëhemi shumë, aq sa e paligjshmja dhe e pamoralshmja e shoqërisë sonë të trembet, të zmbrapset, … dhe vlerat njerëzore të fluturojnë të lira.
                                                                                                                                                     

                                                                                                   GJENERAL MEGAFONI                  
                                         

Gjuha Shqipe

 

Unë, që jam ulur t’i hedh në letër këto radhë, jam shumë i mllefosur. Jam i mllefosur, i mërzitur dhe me gjak të prishur, ndonëse këto nuk m’i lejon gjendja ime tejet e rënduar shëndetësore, sepse prej kohësh prisja që të binin kambanat e alarmit për këtë krim ndaj gjuhës sonë. E prisja nga Akademia e Shkencave, nga Instituti i Gjuhësisë, nga katedrat filologjike të universiteteve tona të shumtë, nga Ministria e Arsimit dhe e Kulturës, nga mësuesit shembullorë dhe vetëmohues të gjuhës shqipe në shkollat e të gjitha niveleve. Por kambanat nuk ranë dhe ende nuk po bien… Dhe, në qoftë se unë po i bie tani kësaj kambane, dëshiroj që zëri im të mos mbetet një zë në shkretëtirë. Mendoj se për këtë kam njëfarë të drejte, për një gjysmë shekulli kam dhënë ndihmesën time për gjuhën tonë amtare, e cila ishte dhe është dashuria ime më e flaktë. Pra, që të kthehem te thelbi i çështjes: A e ka dëgjuar ndonjëherë ky brez i ri i “njerëzve të penës”, se në vitin 1972 është mbajtur në Tiranë “Kongresi i drejtshkrimit dhe i gjuhës së njësuar letrare shqipe”, kongres në të cilin kanë marrë pjesë dhe e kanë miratuar edhe vëllezërit kosovarë, madje duke qenë nën thundrën e rëndë të serbëve?! Fakti që ata, ndoshta nuk kishin lindur ende në atë kohë, nuk do të thotë kurrësesi se historia e Shqipërisë fillon pas lindjes së tyre, nuk do të thotë kurrësesi që ata të lejohen të bëjnë diellin dhe shiun dhe të fshijnë, madje, veprën e lavdishme dhe plot sakrifica të Rilindasve tanë të mëdhenj dhe veprën e përkushtuar të një Kristoforidhi, Xhuvani, Çabej, Kostallari, Shuteriqi, Cipo, Dodbiba, Domi, Riza etj.etj.!

Në emër të cilit “mision iluminist” veprojnë kështu? Në emër të modernizmit, të snobizmit, të dritëshkurtësisë! Apo (siç dëgjojmë shpesh) me pretendimin se ai kongres na qenkëj mbajtur në epokën e PPSH dhe tani duhet të konsiderohet i paqenë, tani gjuha duhet t’u përshtatet kohërave moderne, duhet varrosur përgjithmonë parimi fonetik i shqiptimit të emrave, duhet të mos respektohet fare lakimi i emrave në rasat emërore, gjinore, kallëzore, dhanore etj., duhet të huazohen modelet e anglishtes apo të italishtes, sepse janë gjuhë më dinamike, më elastike, më praktike se ajo jona?! Me sa di unë, as Rilindasit tanë, patriotë të kulluar, as Naim Frashëri apo Kristoforidhi, as Konica apo Noli dhe as Xhuvani apo Çabej, pra, e gjithë ajo plejadë që i vuri themelet e shëndosha gjuhës shqipe, nuk kanë qenë ndonjëherë “anëtarë të PPSH”. Atëherë, nga na vjen gjithë kjo përbuzje dhe gjithë ky nënvleftësim për veprën e tyre të lavdishme?

Duket sikur dikush aty në Agjencinë Telegrafike Shqiptare ka marrë përsipër atributet e Institutit të Gjuhësisë. Këtë e them, ngaqë po vë re përditë se të gjitha buletinet e lajmeve që kjo Agjenci u shpërndan mediave të shkruara dhe elektronike, përmbajnë të njëjtat gabime të rënda gjuhësore, dhe ato lajme fliten nga spikeret ose shkruhen nga gazetarët papagallçe, pa marrë as mundimin më të vogël të reflektojnë për ato gabime të panumërta, duke të krijuar kështu përshtypjen sikur janë njerëz me katër klasë fillore – gjë që nuk është e mundur! Në qoftë se ky dikushi në ATSH apo në cilindo gazetë ose stacion televiziv, i urdhëron punonjësit e vet: “Do të bëni siç ju them unë!”, atëherë do të ishte e udhës që këta njerëz me kaq shumë “pushtet” t’i anullonin zyrtarisht vendimet e “Kongresit të drejtshkrimit dhe të gjuhës së njësuar letrare shqipe të vitit 1972 dhe të mbanin një kongres tjetër, në të cilin t’ia argumentonin popullit shqiptar “shpikjet” e tyre të fundit dhe përse donin t’ia vinin kazmën gjuhës sonë të trashëguar e të kristalizuar brez pas brezi.

Për të mos e zgjatur së tepërmi (sepse materiali është shumë, shumë i bollshëm), dëshiroj të jap vetëm disa shembuj të masakrimit të gjuhës sonë. Ata, ndoshta, janë vetëm disa pika në detin e paanë të marrëzisë së përditshme në mediat * * *

Dëgjojmë, për shembull, spikerët e TV-ve dhe të radiove si edhe gazetarët e medias së shkruar të thonë apo të shkruajnë pa të keq: DEKLARATA E ARAFAT (dhe jo: DEKLARATA E ARAFATIT); TAKIMI i BUSH ME PUTIN (dhe jo: TAKIMI i BUSHIT ME PUTININ); NJË GRUSHT i RËNDË PËR BIN LADEN (dhe jo: NJË GRUSHT i RËNDË PËR BIN LADENIN); PAUELL DO TË TAKOHET ME ARAFAT (dhe jo: PAUELLI DO TË TAKOHET ME ARAFATIN); SIPAS BLER (dhe jo: SIPAS BLERIT); PRIVATIZIMI i TELEKOM (dhe jo: PRIVATIZIMI i TELEKOMIT); FATURAT E KESH (dhe jo: FATURAT E KESH-it). Mund të vazhdoja me qindra e qindra shembuj të tjerë, por besoj që edhe me kaq kuptohet se ç’dua të them. Pra, sipas kësaj logjike brilante, gjoja për hir të ruajtjes së origjinalitetit të emrave, na u dashka të themi e të shkruajmë, për shembull: KAM NJË TAKIM ME SKËNDER (dhe jo: KAM NJË TAKIM ME SKËNDERIN); ose: ALI U FEJUA ME LILIANA (dhe jo: ALIU U FEJUA ME LILIANËN)! Nuk kam si të mos ndalem edhe te përkthimet e filmave të huaj, subtitrat e të cilëve kullojnë nga idiotizma të pashembullta: ata janë të mbushur me konstrukte krejt të huaja për shqipen; dialogjet përkthehen mekanikisht fjalë për fjalë, duke mos e dhënë forcën që duhet të ketë një dialog dhe, thuajse githmonë, ndër ta gjen gafa të tilla, si: TI E DI SE ÇFARË NDIEJ PËR TY. A MUND T’JU FTOJ SONTE PËR DARKË? Pra, i njëjti personazh kalon në të njëjtën frazë nga njejësi në shumës. Po emrat e personazheve? Ata jepen herë në origjinalin e tyre (natyrisht me plot gabime) dhe herë me parimin fonetik të shqipes. Nuk dua të ndalem fort gjatë as me zëvendësimin përmbytës të fjalëve të shqipes me fjalë të huaja, sepse për këtë problem ka vite që bien daullet, por askush nuk do t’i dëgjojë. Këto fjalë janë p.sh të tipit MOMENTI (në vend të: ÇAST); EVENIMENT (në vend të: NGJARJE); GJENERATË (në vend të: BREZ); AGRAVIM (në vend të: RËNDIM); APERTURË (në vend të: HAPJE, HYRJE),etj., etj. Kam frikë se, në vazhdofsha t’i rendis këta xhevahire, do të mbushej një fjalor i tërë me titull: “Fjalor i gjuhës moderne shqipe, i pasuruar me rreth 20.000 fjalë të gjuhëve anglisht, frëngjisht, italisht, rusisht etj.”.

Jam i bindur se gjuha jonë shqipe nuk ka as më të voglën nevojë për kësilloj “pasurimesh”. Ajo e ka vërtetuar shumë e shumë herë se është në po atë lartësi të gjuhëve të huaja të ashtuquajtura “të mëdha”. Shikojini veprat e Kadaresë apo të prof. Qoses! Shikojini përkthimet letrare nga autorë të shquar të të gjithë shekujve! Mos, vallë, duhet të kërkojmë nga Kadareja që të heqë dorë nga gjuha e tij e kulluar dhe e pasur letrare dhe të shkruajë vetëm në dialektin gjirokastrit?! Apo prof.Qoses të shkruajë në dialektet e katundeve kosovare?! Shtetet e mëdhenj mund të kenë me dhjetëra e dhjetëra dialekte, por kur vjen puna për gjuhën zyrtare, përdorin vetëm një gjuhë të njësuar. Atje, çdo fëmijë i fillores e di fort mirë se ku duhet ta verë edhe presjen, pale t’i lejohet të bëjë gabime trashanike gramatikore…. Shqiptarët pak se i ka zënë e keqja e madhe që fëmijët e tyre të shpërndarë nëpër botë, të moshës shkollore apo të porsalindur, nuk do ta mësojnë ndoshta kurrë gjuhën amtare – por tani i kërcënon edhe rreziku që, në vetë vendin e tyre, të flasin një gjuhë të bastarduar! * * *

Së fundi desha të theksoj që, edhe nëse gjuhëtarët tanë të shquar nuk janë në mes nesh, nxënësit e tyre të denjë janë ende gjallë. Prandaj dëshiroj t’u drejtoj një apel të gjithë mësuesve të të gjitha kategorive të shkollave, të gjithë trupit pedagogjik të universiteteve tona, Akademisë së Shkencave, Institutit të Gjuhësisë, Ministrisë së Arsimit dhe asaj të Kulturës që të japin kushtrimin dhe të mos e lejojnë më tej masakrimin e gjuhës shqipe. Ata duhet ta shfaqin medoemos opionionin e tyre, përpara se të jetë tepër vonë, përpara se ky masakrim të sjellë me vetë pasoja të paparashikueshme! Në qoftë nevoja, mund t’i drejtohet një peticion edhe Presidentit të Republikës apo Kryeministrit për ndërmarrjen e sanksioneve – sepse, fatkeqësisht, në këtë vend të bekuar, ku demokracinë ende e ngatërrojnë me anarshinë totale, vetëm gjobat i sjellin në vete disa kokëbetonë, që më kujtojnë tri vargjet e paharruara të Bertolt Brehtit: “Nga tigrat munda të shpëtoj,/ Me gjakun tim ushqeva çimkat,/ Por kokën ma hëngrën mediokrët!

Stina verore e Kryeministrit

Midis një Kryebashkiaku që shkel simbolet e kombit, dy ministrash pa imunitet për shkak hetimi dhe një miku serbo-boshnjak nën hetim në vendin e tij, nuk dimë se c’të mendojmë për vet të zotin e punës. Megjithatë, është e qartë tashmë se ato janë muhabete të harruara, cudira që zgjatën shumë pak, sa për t’u hedhur hi syve të popullit dhe baltë parimeve të demokracisë. Si mos të mjaftojnë këto harresa, që besoj të paktën nuk do të fshihen nga kujtesa pasverore e njerëzve, duhet të përballemi dhe me propozimet e harrakatura të Kryeministrit në atë ditë të bukur inaugurimesh. Mund të priste shiritin, të shprehte kënaqësinë për reformat e kryera deri më tani, të thumbonte Kryetarin e PS-së, të bënte që sytë e shqiptarëvetë të xixëllonin duke parashtruar mrekullitë e katër viteve që do të vijnë, por jo. Kaq është shumë pak. Shumë pak për një mendje pjellore si ajo e Kryeministrit që cdo dalje në televizor e shikon si mënyrë promovimi të cfarëdolloj batute, autor i së cilës, më mënyrë të pazëvendësueshme është. Kështu, ndër të tjera perla mbi perlën e Shqipërisë, ai e mendoi se, që t’i bëhet ballë turizmit gjithmonë e më të madh në numër në Shqipëri, do të ishte e udhës që fashatarët e zonës së bregdetit të zmadhojnë kapacitetet pritëse të tyre në mënyrë që t’i bëjnë ballë flukseve turistike dhe në një kohë të dytë të mendohet për planin rregullues. Dhe këtu kemi shpalosjen më të mirë të politikës shumë konsekuente të Kryeministrit në lidhje me pronën në përgjithësi dhe zhvillimin urban. Pra, thënë me fjalë të tjera, ndërtoni, harxhoni lekë, ndërtoni ca kanalizime ujrash të pisëta aty për aty sa për 3 a 4 muaj, s’ka rëndësi se derdhën aty ku njerëzit zhyten për t’u freskuar, ndërtoni dhoma, packa se kushtet mund të jenë të mjerueshme dhe se bumerangu i fluksit mund të kthehet mbrapsht dhe pavarësisht këtyre, mos u habisni po iu erdhën fadromat dhe prishin ndërtimet që keni ngritur. Dhe të mos harrojmë dëmin e pariparueshëm që masa të tilla absurde i sjellin të vetmes zonë bregdetare të virgjër në Shqipëri.
Kryeministri mbase nuk i ka bërë pushimet aty ku mbante fjalimin, po ama duhet të jetë i ndërgjegjshëm se në situatën aktuale nuk është më shumë problem i strehimit të turistëve sesa c është problem i pastërtisë, kanalizimeve, kushteve të pritjes, cmimet e ushqimeve që lëvizin nga dita në ditë si të ishim në Dow Jones dhe jo në fshatra Shqipërie, ndërtimet pa kriter të lëna përgjysëm etj. Këto mbase janë shqetësimet kryesore që do të mbajnë fluskin e turistëve larg dhe jo mungesa e ambjenteve të pritjes.
Nuk e di pse Kryeministri e mbajti këtë fjalim, pasi nuk është as në fushatë elektorale, megjithatë koha do të tregojë pse dhe cfarë e ka shtyrë Kryeministrin të bjerë në kontradiktë për të disatën herë me ligjet që miraton vet.

Mbi teknologjine II (Martin Heidegger 1889-1976)

Filozofia e kishte anashkaluar « të qenurit » sepse e kishtë të « qartë » çështjen. Në fakt, rihapja e çështjes lidhet pikërisht me thelbin, domethëne me boshësinë e qenies. Shmangia e boshësisë nga pikepamjet filozofike e verbuan Qenien per nje kohe te gjate.
Madje njerëzimi përjeton një vazhdim të këtij verbimi në përqasje me thelbin e  qenies së tij.
Ura lidhëse e njeriut me brendësinë e tij kryhet vetëm dhe vetëm duke kaluar nga bota e angështisë së lartpërmendur.
Lind pyetja përse ?!  Perse kur ne e zhveshim pra njesise e Qenies do te na shpaloset nje zbrazeti ose nje « vrime » pa nje fund ?! Ura lidhëse e njeriut qenkërka kjo vrimë kuptimore ku të gjitha pikëpamjet, përfytyrimet, idetë kalojnë por nuk rikthehen ( pra ne nuk i përgjigjemi dot pyetjeve në lidhje me të). Pra ndeshim së fundmi një pamundësi të vërtetë rikthimi të vetë elementëve të Qenies njerëzore kundrejt vetvetes. Rrëzimi i kullës ideore te rithurur me qindra e mijëra herë nga filozofia është pjesë e kalimit nga ky shteg jokuptimor. Jokuptimor sepse ai duhet imagjinuar në formën e një ure/shtegu i cili/cila vetëndërtohet por në momentin e përshkimit  (gjithmonë nga vetvetja) do të vetëasgjësohet dhe nuk do të lërë pas gjurmë.
Kjo zhdukje rroket nga psikika vetëm në trajtën e një lloj vrime, zbrazëtie.Vrima është një pikë hapësinore ku të treja njësitë kohore bashkohen dhe përzihen(1)  me njëra-tjetrën duke formuar një trup të vetëm(2) . Mbas përzierjes kemi rishpërndarjen e elementëve deri në zhdukjen e tyre. Kuptohet tani më qartësisht se kjo vrimë-vdekje-e qenies do të vishet me ankth pikërisht nga vetë Qenia e cila përjeton në mënyrë ankthioze çdo largim të trupit të saj nga vetë trupi. Kemi të bëjmë me një lloj qenie të tipit « qenie-për-vdekjen ».
Nuk duhet harruar që shkrirja e 3 njësive kohore (e kaluar/ e tashme/e ardhme) nuk do të thotë zhdukje e veprimtarisë kohore në vetvete. Aspak e lehtë për tu kuptuar nëse kërkohen përgjigje të Qenies nga Qenia! Mos harrojmë që rrjedha (kohore), e cila merrte formën e një rrugëtimi strukturohej nga të pyeturit dhe jo nga të përgjigjurit(3) .
Duke thënë këtë fakt domosdoshmërisht e kthejme historinë e filozofisë në një vetë-ekzaminim. « Vrima » ose boshësia si pikë themeltare e Qenies është edhe
pikë kulmore metafizike. Pikërisht këtu prehet dhe gjithësia teknike(4) . Por sërish Heidegger tërheq vëmendjen e subjektit duke i kujtuar që thelbi i teknologjisë nuk është asgjë që ka të bëjë me teknologjinë. Ai e përshkruan si një mjet për të arritur një qëllim të caktuar dhe në të
njëjtën kohë si një veprimtari tejet njerëzore.
Gjithësia e ndërlikuar e prodhimit, veglat, instrumentet, materialet po ashtu dhe nevojat dhe qëllimet të cilave u shërbehet. Teknologjia me një prejardhje nga fjala « teknike » mbart dhe kuptimin e një përkatësie artistike ose është nje art. Fjala greke « tekne » do të thotë artizanat. Autori në këtë instrumentum nënkupton tërësinë e aftësive, forcën, fuqinë, strukturën, punën, orenditë, deri dhe anijet. Përfshin tërësinë e veprimtarisë trupore njerëzore të rrethuar nga një thes të mbushur me gërma……

________________________________________________________
 1. Perzjerja si nje nga cilesite e thelbit te Qenies (Dasein) eshte sqaruar tek Teknologjia I,  Heidegeriane duke u perafruar me shembullin e parfumit, si lenda kimike e mirefillte e cila permban lengun dhe gazin.
 2. Eshte vete Topologjia e cila permbledh humultimet hapesiro-kohore te matematicieneve dhe analisteve. E perkufizuar ndryshe si dhe fusha e nyjeve – njesia me e vogel hapesiro-kohore…etj.
 3. Te pyeturit e krahasuar me rrjedhen e lumit tek Teknologjia I, ve ne pah nje çeles te arte kuptimor. Eshte pikerisht pergjigjja e cila qep vrimen ndersa te pyeturit do te ishte nje varg ne trajten e hapjes dhe grisjes. Kjo eshte frymemarrja jetesore e materies ku lejohet prania e vrimave dhe nuk i qepen « vrimat / trupi ».
 4. Teknika e arrire, ajo me e persosura eshte vete cibernetika. Model i diskutueshem nga shkolla moralistike por tejet interesant per te perkthyer esencen e qenesishme te njeriut nepermjet nje gjuhe « teknike ».

 

Demokratë! Na dhuroni demokracinë!

Që të largohet Berisha, sot ka vetëm një zgjidhje praktike: të bashkohemi rreth liderit kundërshtar, që sot është Z. Edi Kristaq Rama. Por, për një pjesë të madhe të skeptikëve këtu qëndron problemi, pikërisht tek individi i Z. Rama. Sepse ata pretendojnë që edhe Z. Rama nuk është ndryshe në krahasim me Z. Berisha. Pra tek e fundit, duhet të zgjedhim midis Berishës dhe Ramës.
Edhe pse problemi mund të duket i vështirë për një grup njerëzish, në të vërtetë është shumë i thjeshtë. Pse është i thjeshtë? Duhet  vetëm të kuptojmë dhe pranojmë që Berisha është 1-shi. Ai ka dhe shumë cilësi të tjera, që të gjithë i dimë.
A nuk jeni dakort që sot Z. Berisha është njeriu më i fuqishëm politikisht dhe ekonomikisht në Shqipëri?! Rama në rastin më të mirë ose dhe më të keq (varet nga këndvështrimi)  vjen në vend të dytë.
Rrezikut që Rama mund të jetë më keq se Berisha, i vjen në ndihmë vetë largimi i Berishës, sot.
Nëse ne si popull arijmë të largojmë sot Berishën, nesër do të mund të largojmë këdo tjetër që gabon, lehtësisht, shumë lehtësisht, do shpëtojmë një herë e mire nga politikanët që abuzojnë me demokracinë.
Berisha duhet sakrifikuar. Që nga fillimet e Shtetit Shqiptar, populli i varfër, i shtypur, deri diku edhe injorant, ka ndenjur urtë, squt fare thotë një i njohuri im. Mbreti Zog u largua me pushtimin fashist, Enveri cofi vetë, Komunizmi (krahas meritave të lëvizjeve studentore) ra si pasojë e zhvillimeve globale, Berisha në ‘97 u largua si rezultat i piramidave (sot jemi larg një situate kaq dramatike), Metën e hoqi Nano, Majkon e hoqi Nano, Nano në 2005 u largua vetë, iu mërzit puna nga Kryeministër e poshtë (e ndihmoi dhe Meta). Pra më thoni kë kemi larguar ne, populli shqiptar?!
Sot është moment i duhur. Hajde të largojmë Berishën, paqësisht kuptohet!
Të provojmë Ramën. Po s’na pëlqeu edhe Rama, e largojmë edhe atë. Mund të bëjmë dhe një vlerësim; kur  të vijë dita që edhe Rama duhet larguar, nëse duhet të risjellim sërisht Berishën në pushtet (ky ka plot durim) apo të kërkojmë lidera të tjerë…
Ne si popull duhet të tregojmë që mund të largojmë politikanë nga pushteti, ne duhet të japim një shembull. Natyrisht që në një vend demokratik, ky largim realizohet me votë. Po pikërisht këtu qëndron problemi, tek vota e lirë. Dyshimi është që Berisha ka “vjedhur” vota. Vetëm dyshimi nuk mjafton. Dyshimi duhet vërtetuar: me hapjen e kutive. Kështu që, kërkesa e Opozitës është më se legjitime dhe mbi të gjitha e moralshme.
E nëse nga hapja e kutive rezulton që Berisha nuk ka vjedhur, atëherë le ta gëzojë pushtetin, sepse e ka votuar sovrani. Por cfarë fitojmë nëse nga hapja e kutive del që nuk ka patur shkelje? Fitojmë shumë. Fitojmë besim në vetvete, që më në fund paskemi realizuar zgjedhje të lira e të ndershme dhe jo vetëm kaq, por bëjmë shembull edhe hapjen e kutive, që nesër nëse i teket dikujt tjetër të ndërhyjë ilegalisht në procesin zgjedhor, të mendohet mirë, të mendojë për pasojat…
Po sikur nga hapja e kutive të dali që kanë vjedhur të gjithë, kush më shumë e kush më pak, atëhere vërtet që është telash i madh.
Berisha hap kutitë, ose largohu!
Por  Njëshi kutitë s’i hap dhe vetëm opozita nuk mjafton. Duhen edhe njerëz demokratë. Kësaj here e kam në kuptimin e ngushtë të fjalës, se në kuptimin e gjerë demokratë janë edhe socialistët, demokratë mund të jenë edhe të lëkundurit apo jo-partiakët. Duhet ndihma e demokratëve. Them demokratë në kuptimin e ngushtë, dmth ata që votojnë PD-në, por mos më keqkuptoni se nuk e kam fjalën për delegatët e Kuvendit të PD-së, se ata e thanë fjalën e tyre, as për militantët dhe as për anëtarët e PD-së. Këtu e kam fjalën për demokratët e thjeshtë, ata që thjesht janë të djathtë dhe jo ata që kanë konflikt interesi me bizneset e tyre apo që paguhen nga buxheti  i shtetit, se dhe ata i mirëkuptoj për zgjedhjen e tyre egoiste.
Demokratë të djathtë bashkohuni me demoratët e majtë për një të ardhme demokratike të Shqipërisë. Demokratë sakrifikoni  sot, që të fitoni nesër. Demokratë, ju përgjërohem, na dhuroni demokracinë!!!

Të kapesh pas një fije (s)Pangoje

Gjithashtu, këto probleme bëhen edhe më të mprehta kur sistemi gjyqësor është i gatuar në mënyrë të tillë që flak tutje çdo lloj dyshimi mbi integritetin e tij. Tashmë, mund ta themi hapur se sistemi gjyqësor, dhe këtu nënkuptoj të gjitha hallkat e tij, është i paaftë që të ndërtojë një korpus rregullash që do t’i jepte shoqërisë shqiptare disa piketa mbi të cilat të ngrihej qoftë dhe në aparencë, hija e shtetit të së drejtës.

Aktorët e kësaj ndodhie treguan nëpërmjet kësaj ngjarje si funksionon Shqipëria nën trysninë e pushtetit: një ministër i plotuqishëm që ka të drejtë “jetë a vdekje” mbi këdo që ai drejton, një media që ka të drejtë “varjeje ose linçimi” publik kundër kujtdo dhe një shtet që absurd, i cili driblon me parimet në mënyrën më hipokrite të mundshme.
Vendimi i Gjykatës mbart në vetvete idenë se kush ka pushtet do të dalë i larë nga çfëradolloj situate. Çdo fjalë, çdo presje e atij vendimi është një arbitraritet në vetvete, një grusht kundër fjalës së lirë dhe një përçudnim kundër tërë atyre njerëzve që për shkak të mungesës së transparencës duhet të vuajnë tekat e njerëzve publikë që përpiqen të nxjerrin figurën e familjarit të mirë dhe të mbrojnë në mënyrë arrogante privilegjet e tyre të paligjshme që burojnë nga të qënit në pushtet. Vendimi përpiqet të na hedhë hi syve duke iu referuar Vendimeve të Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut, duke marrë ato pasazhe që i leverdisin dhe duke lënë mënjanë vendime të tjera të cilat janë të ngjashme me rastin Pango dhe që kanë vendosur krejt ndryshe. Nuk do hyjmë në analizë të vendimeve të Gjykatës evropiane, thjesht duam të vëmë në dukje se roli i gazetarit është mëse i nevojshëm në një shoqëri demokratike. Ai ka të drejta dhe detyrime deontologjike që t’i bindet ligjeve (të cilat në fakt në Shqipëri mungojnë, si për shembull një ligj për shtypin).

 Por, liria e shprehjes është e sanksionuar kudo, ajo mund të kufizohet vetëm me ligj dhe për një nevojë shoqërore të rëndësishme. Natyrisht mund të mendohet se jeta private është një nevojë shoqërore e rëndësishme, këtë nuk e vë në diskutim askush, për më tepër duke patur parasysh të kaluarën tonë diktatoriale. Por,  liria e shprehjes përbën themelin kryesor të një shoqërie demokratike, një nga kushtet parësore të progresit dhe të emancipimit të gjithsecilit. Liria e shprehjes vlen jo vetëm për qarkullimin e informacioneve  ose të ideve pozitive por edhe për ato që prekin sensibilitetet, që shokojnë ose që shqetësojnë: këtë gjë e kërkon pluralizmi, toleranca, mendimi i lirë dhe i hapur, pa të cilat nuk ka demokraci. Përjashtimet ndaj lirisë së shprehjes janë jo vetëm të kufizuara, por dhe interpretohen në mënyrë strikte në mënyrë që liria e shprehje të mos dalë e gjymtuar ose e denatyruar.

Tani, ç’mund të jetë më e nevojshme për një shoqëri: jeta private e një politikani duke nëpërkëmbur dinjitetin e gruas (pak rëndësi ka nëse ajo është e infiltruar ose jo, pamjet tregojnë që ai e ka stil të sjelluri…), apo nevoja për të zbuluar të vërtetat e njeriut që jeton me lekët dhe me votat tona? Çfarë mund të jetë më e nevojshme në një shoqëri demokratike: jeta private e një politikani, i cili kur ja kërkon fushata, del nëpër fusha me lëndinë bashkë me familjen për të na u shtirur si familjar i përkushtuar, apo vënia para përgjegjësisë së tij duke nxjerrë lakuriqësinë e sjelljes së tij hipokrite në marrjen në punësim? A mos vallë, njerëzit duhet të injorojnë ofendimet e njëpasnjëshme që mund të durojnë kategori të shumta individësh, dhe të mbrohet jeta private e një politikani që vet vendos kur një lajm është privat dhe kur është publik? A duhet të fshihemi pas ilegalitetit të përgjimit për të shpëtuar dhe për të mbajtur me para një politikan që përfaqëson të kundërtën e asaj që mbron forca e tij politike?

Po mbërrijmë në standarde të dyfishta dhe në drejtësi, gjë që e kemi nënvizuar dhe më parë. Për një politikan që shfrytëzon postin, jeta private është e shenjtë. Për një roje private, që sistemi i kalbur i mbrojtur nga ky politikan të cilit i duket vetja perëndi e shtyn të kërkojë një lëmoshë për kush e di se ç’shërbim krejt të pavlerë, jeta private është një detaj i parëndësishëm. I pari ka mbrojtje, i pari di të manovrojë para kamereva, i pari ka miq e shokë që e mbrojnë, ndërsa i dyti është i dënuar të jetojë nën peshën e një faji nga i cili vuajnë të gjithë, fajin e të qënit ngushtë në gjithçka: në jetë, në ekonomi, në mirëqënie, në familje, në shtëpi, në aspirata për të ardhmen. Ylli Pango meritonte një fat tjetër nga ai që ka sot. Për hir të të gjithë atyre njerëzve, të cilët për shkak të një çasti dobësie, kanë qënë pre e filmimeve të fshehta duke pranuar rryshfet ose kanë tentuar të bëjnë një allishverish, nga ato që Ylli ynë ka bërë dhe do të bëjë derisa të ketë karrige që t’i mbajë prapanicat e ngrohta…

Me këto që po themi nuk duam të mbrojmë Top Channel, televizioni simbol të një mashtrimi që s’ka fund. Duhet të kujtohemi pak për reklama e famshme për Botërorin: “blini kartën Supersport, do të keni Botërorin falas…”. Botërori transmetohet falas, është e vërtetë, po ama pa qënë nevoja e blerjes së kartës Supersport. Nuk di nëse do të ketë njeri që do të kërkojë lekët mbrapsht pas këtij mashtrimi në dritë në diellit. Po nuk duam të zgjatemi më tej në këtë pikë. Top Channel mori vendimin e merituar, por jo për çështjen Pango. Për këtë rast, demaskimi vlen më shumë se mbrojta e një palo jete private dhe nuk do të rreshtim kurrë së thëni një gjë të tillë. Por ky vendim, së bashku me dëmshpërblimin, duhet të shkonte jo në xhep të SuperStarit Ylli, po në xhep të atyre dhjetra njerëzve të cilëve realisht jeta e tyre private është më e shenjtë dhe më e vlefshme sesa e një politikani abuzues.
                                                                                                                                                                Stavri

Republika e misterit (Koreja e Veriut)

Pas një periudhe qetësie tërheq vëmendjen sërish Koreja e Veriut. Republika Demokratike Popullore e Koresë është një shtet hermetik, asnjë lajm nuk hyn dhe nuk del përtej kufijve, si rrjedhojë çdo ngjarje që i përket përshkohet nga mister.Për shembull gjatë njëzetvjeçarit të fundit të rralla kanë qënë lajmet nga Pyongyangu: vdekja e “Liderit të Madh” Kim Il-Sung në 1994-ën, dy shpërthime bërthamore në 2002-shin dhe në 2009-ën dhe së fundi fundosja e anijes luftarake koreano-jugore në prill të 2010-ës. Përveç rasteve të sapo përmendura asgjë nuk pipëtin dhe askush nuk ka akses informacioni në lidhje me Korenë e Veriut. Flitet që vendi ka kaluar disa herë kriza humanitare, me dhjetra mijëra viktima, por çdo lajm mbetet në nivel hipotezash. Të njohura janë gjithashtu edhe sanksionet e vendosura nga Kombet e Bashkuara.

Veçantia e zhvillimeve të fundit qëndron në faktin se papritmas ka një lumë informacionesh që mbërijnë nga Pyongyangu dhe një mbulim të gjerë mediatik. Mbledhja e Kongresit të Partisë pas 45 vjetësh u transmetua ne disa media jashtë kufijve koreano-veriorë. Një jehonë akoma më të madhe pati parada ushtarake spektakolare për 65 vjetorin e Partisë ku për herë të parë u shfaq në publik (të paktën në atë të botës së jashtme) Kim Jong-Un, djali i “Liderit të Shtrenjtë” Kim Jong-Il i cili drejton me grusht të hekurt Republikën e Koresë së Veriut . Pikërisht këtu duket se qëndron shkaku i hapjes së papritur mediatike. Trashëgimi i pushtetit nga ati tek biri! Kim Jong-Il nuk gëzon shëndet të mirë prej disa vjetësh dhe në këtë mënyrë po përgatit terrenin për lënien e pushtetit (të cilin edhe ai vetë pati trashëguar nga i ati, “Lideri i Madh” Kim Il-Sung) në duart e të birit Kim Jong-Un. Aq pak dihet mbi jetën dhe zhvillimet në Republiken Popullore të Koresë saqë edhe mosha e liderit të ardhshëm nuk njihet. Mendohet që nuk i ka mbushur të tridhjetat.


Një zhvillim tjetër që habit jo pak është ndërtimi i një kishe Ortodokse madhështore. Le të kujtojmë faktin që Koreja e Veriut nuk ka një popullsi ortodokse, madje popullsia koreano veriore indoktrinohet nga një ideologji e cila është një miks midis bestytnisë dhe Marksizmit ku figurat liderëve të kombit janë të veshura nga një aureolë hyjnore; edhe ndonjë biznesmen rus që ka pak mundësi t’i bjerë rruga në Pyongyang vështirë se do ndalej në lutje apo në ndjekje ritesh fetare. Edhe pse në dukje qesharake ndërtimi i një kishe ortodokse ka për qëllim të rilidhë marëdhëniet me Rusinë e carit Putin. Mardhënie të cilat kanë qenë të mira gjatë periudhës së Bashkimit Sovjetik, por qe u ndërprenë plotësisht gjatë periudhës së Gorbaçovit dhe shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik. Të mos harrojmë që udhëtim i parë si president i rusisë i Vladimir Putin-it ishte pikërisht në Pyongyang. Shenjë e interesit reciprok për të rilidhur mardhëniet diplomatike. Edhe në negociatat me Korenë e Veriut për të ndalur prodhimin e armëve bërthamore, është rusia Putiniane ajo që ka marrë rolin e moderatorit. Arsye mëse e vlefshme pra (afrimi me aleatin e vjetër), për të ndërtuar një kishë ortodokse në dukje qesharake.

Nuk dihet ende çfarë formimi ka i riu Kim Jong-Un, çfarë influence mund të ketë midis gjeneralëve dhe në strukturat e partisë. Rrjedhimisht shtete si Japonia apo Koreja e Jugut, do të vazhdojnë të ndjehen të kërcënuara nga Pyongyangu dhe zhvillimi i programit bërthamor korean.
Pavarësisht nga hapja e vogël mediadike e kohevë të fundit, është e sigurt që Koreja e Veriut dhe ngjarjet që zhvillohen rreth saj do të jenë në krye të agjendës diplomatike ndërkombëtare dhe kurdoherë të mbështjella nga misteri që mbështjell gjithë historinë e gjysmëshekullit të fundit të Republikës hermetike koreano veriore.
                                                                                                                                                      Onufri