Edhe njehere mbi sistemin zgjedhor

 


Shqipëria do të ndahet në 12 zona zgjedhore, ku në secilën prej tyre do të ketë një numër kandidatësh që do të marrin mandatin e deputetit në bazë të votave që do të marrin partitë në secilën zonë. Për shembull, në zonën zgjedhore Tiranë (që përfshin dhe Kavajën) do të ketë 32 mandate që do të shpërndahen, ndërsa në zonën zgjedhore Gjirokastër do të ketë 5 mandate e kështu me radhë për të 12 zonat zgjedhore. Kriteri për përcaktimin e mandateve për cdo zonë është ai i numrit të popullsisë që duhet të jetë relativisht i ngjashëm për cdo zonë. Ndërsa për sa i përket kriterit të përcaktimit të zonës zgjedhore merret parasysh kompaktësia dhe vazhdimësia e territorit që do të përbëjnë zonën.

Kodi i ri Zgjedhor ka parashikuar pragje të reja nën të cilat partitë nuk kanë të drejtë që të garojnë për të përfituar mandate. Kështu, nëse një parti nuk ka marrë më shumë së 3% të votave të vlefshme në një zonë zgjedhore, kjp parti do të skualifikohet në fazën e shpërndarjes së mandateve. Ndërsa, për koalicionet, pragu do të jetë 5% i votave të vlefshme në një zonë zgjedhore. Sic u tha, pragjet do të bazohen në votat e vlefshme jo në rang Republike, por në rang zone zgjedhore.

Lidhur me shpërndarjen e votave, sistemi proporcional rajonal i parashikuar nga Kodi do të bëhet në dy etapa. Etapa e parë do të jetë shpërndarja e votave në një zonë zgjedhore midis koalicioneve, partive që garojnë vetëm dhe të pavarurve (nëse ka kandidatë të tillë). Më pas, pasi të bëhet shpërndarja e mandateve për secilën nga subjektet ose grup subjektesh, do të kalohet në shpërndarjen e mandateve brenda koalicioneve. Më poshtë, do sqarojmë një gjë të tillë me anë të shembujve.

Marrim zonën zgjedhore Tiranë, ku do të shpërndahen 32 deputetë. Supozojmë se 237,700 vota të vlefshme. Ndarja e votave bëhet në mënyrë të tillë:

Koalicioni “Bashkimi për ndryshim” (PS) 111,000 vota

Koalicioni “Aleanca për ndryshim”  (PD)  107,000 vota

Koalicioni “Aleanca socialiste për integrim” (LSI) 19,700 vota

(Për efekt thjeshtësimi, janë lënë mënjanë partitë e tjera të bashkuara  në koalicion dhe partitë që garojnë vetëm. Shifrat që janë dhënë në këtë shembull bazohen në rezultatet e vitit 2007 dhe mbi përqindjet që u akordohen partive nga sondazhet që janë bërë këto kohët e fundit).

Numri i votave në nivel zone zgjedhor të secilit koalicion pjesëtohet në mënyrë të vazhdueshme me numra natyrorë të njëpasnjëshëm, të quajtur pjesëtues, duke filluar me numrin 1 dhe duke përfunduar me numrin natyror që i korrespondon numrit të mandateve që shpërndahen në zonën zgjedhore, që për rastin e Tiranës do të jetë 32. Do të kemi:

 

 

Koalicioni PS

Koalicioni PD

Koalicioni LSI

1.     111,000

2.     55,500

3.     37,000

4.     27,750

5.     22,200

6.     18,500

7.     15,857

8.     13,875

9.     12,333.33

10. 11,100

11. 10,090

12. 9,250

13. 8,538

14. 7,928

15. 7,400

16. 6,937

17.

18.

32. …

 

 

1.     107,000

2.     53,500

3.     35,666.66

4.     26,750

5.     21,400

6.     17,833.33

7.     15,285.71

8.     13,375

9.     11,888.88

10.  10,700

11.  9,727.27

12.  8,916.66

13.  8,231

14.  7,642

15.  7,133.33

16.  6687

17.

18.

32. …

1.    19,700

2.    9,850

3.    6,566.66

4.    4,925

5.   

6.   

7.   

32. …

 

Rezultati me mbetje, pra nëse herësi që përftohet është me mbetje dhjetore, si herës merret numri i plotë më i afërt. E njëjta logjikë për rezultatet e tjera me mbetje dhjetore.

Rezultatet e përftuara në këtë tabelë renditen nga herësi më i madh në herësin më të vogël, pa bërë dallimin se kujt partie i përkasin. Do të kemi (shih herësat e nënvizuar):

Koalicioni i PS-së – 15 mandate

Koalicioni i PD-së – 15 mandate

Koalicioni i LSI-së – 2 mandate

 

Në këtë koment, do të bëhet llogaritja e dytë, pra shpërndarja e votave brenda koalicioneve. Këtu, numri i votave të vlefshme për secilën parti të koalicioni do të pjesëtohet me numra natyrorë tek të njëpasnjëshëm duke filluar me numrin 1 dhe duke mbaruar me dyfishin e numrit të mandateve që shpërndahen në zonë. Kështu, nëse marrim koalicionin e PS-së, supozojmë se ai është i përbërë nga këto parti që kanë numrin e votave të vlefshme vijuese:

PS – 104,450

G99 – 4000

PSD – 1250

PDS – 1300

Nëse ndiqet i njëjti arsyetim si më lart, por duke pjesëtuar me numra tek votat që kanë marrë këto parti, do të arrijmë në përfundimin që PS merr 14 mandate, G99 1 mandat dhe dy partitë e tjera asnjë.

 

 

 

 

 

 

 

 

PS

G99

PDS

PSD

1.    104,450

2.    34,816

3.    20,890

4.    14,921

5.    11,650

6.    9,495

7.    8,034

8.    6,963

9.    6,144

10. 5,497

11. 4,973

12. 4,541

13. 4,178

14.   3,868

15.  

1.    <

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *